Isparta; Merkez ilçe ile birlikte Yalvaç, Eğirdir, Gelendost, Şarkikaraağaç, Keçiborlu, Senirkent, Gönen, Atabey, Sütçüler, Aksu ve Uluborlu ilçelerinden oluşan, tarım, eğitim, sanayi, turizm ve orman ürünleri sektörlerinde gelişmiş bir ildir. Bu çeşitlilik, iş yerlerinde çalışanların karşılaştığı riskleri artırdığı için ortam ölçümü, hem yasal zorunluluk hem de iş güvenliği açısından kritik bir uygulama hâline gelmiştir.
Bu makalede, Isparta’da ortam ölçümünün ne olduğu, hangi alanlarda yapıldığı, neden zorunlu olduğu ve işletmelere sağladığı avantajlar kapsamlı bir şekilde ele alınmaktadır.
1. Ortam Ölçümü Nedir?
Ortam ölçümü, işyerlerinde çalışanların maruz kalabileceği toz, gürültü, gaz, kimyasal maddeler, titreşim, aydınlatma, sıcaklık ve nem gibi faktörlerin profesyonel cihazlarla ölçülmesi işlemidir.
Bu ölçümler 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince pek çok işletme için zorunludur.
2. Isparta’da Ortam Ölçümünün Önemi
2.1 Tarım ve Gıda Sektörünün Yoğunluğu
Isparta Türkiye’nin en büyük elma üretim bölgelerinden biridir. Bunun yanında:
- Pestisit kullanımı
- Soğuk hava depoları
- Gıda üretim tesisleri
gibi alanlar bulunmaktadır. Bu sektörlerde kimyasal maruziyet, nem, sıcaklık ve aydınlatma ölçümleri önceliklidir.
2.2 Sanayi, Mermer Ocakları ve Atölyeler
Isparta’da özellikle:
- Mermer ve taş ocakları
- Orman ürünleri sanayi
- Mobilya atölyeleri
- Metal ve tekstil imalatı
gibi sektörler bulunmaktadır. Bu sektörlerde toz (PM10 – PM2.5), gürültü, titreşim ve kimyasal ölçümler kritik öneme sahiptir.
2.3 Üniversite ve Hizmet Sektörünün Genişliği
SDÜ ve birçok özel okulun varlığı nedeniyle:
- Laboratuvarlar
- Kütüphaneler
- Ofisler
- Hastaneler
gibi alanlarda aydınlatma, termal konfor ve hava kalitesi ölçümü gereklidir.
2.4 Turizm ve Doğa Alanları
Eğirdir–Sütçüler–Aksu hattında yaygın olan turizm işletmeleri için:
- İç hava kalitesi,
- Aydınlatma,
- Nem kontrolü
önemlidir.
3. Isparta ve İlçelerinde Yapılan Temel Ortam Ölçümleri
3.1 Toz ve Partikül Madde Ölçümü
Mermer ocakları, taşıma hatları, tarım alanları ve atölyelerde risk yüksektir.
3.2 Gürültü Ölçümü
Sanayi bölgeleri, mobilya imalatı, tamirhaneler ve mermer işleme tesislerinde zorunludur.
3.3 Aydınlatma Ölçümü
Okullar, ofisler, laboratuvarlar, depolar için düzenli yapılmalıdır.
3.4 Termal Konfor Ölçümü
Isparta’nın karasal ikliminden kaynaklı olarak kışın aşırı soğuk, yazın yüksek sıcaklık çalışan sağlığını etkiler.
3.5 Kimyasal Maruziyet Ölçümü
Pestisit depoları, boya atölyeleri, yakıt istasyonları, laboratuvarlar için gereklidir.
4. İlçelere Göre Ortam Ölçümü İhtiyaç Analizi
Isparta Merkez
- Üniversite, kamu binaları ve sanayi alanları
- Aydınlatma, termal konfor ve kimyasal ölçümler önceliklidir.
Yalvaç
- Tarım, gıda depolama, küçük sanayi
- Toz, gürültü ve kimyasal ölçümler sık uygulanmalıdır.
Eğirdir – Sütçüler – Aksu
- Turizm işletmeleri
- İç hava kalitesi, aydınlatma ve nem ölçümleri önem taşır.
Keçiborlu – Senirkent – Uluborlu
- Mermer ocakları ve işleme tesisleri
- Toz, titreşim ve gürültü ölçümleri hayati önemdedir.
Gelendost – Şarkikaraağaç – Gönen – Atabey
- Tarım ve gıda üretimi
- Kimyasal, aydınlatma ve sıcaklık ölçümleri gereklidir.
5. Ortam Ölçümü Yaptırmanın İşletmelere Sağladığı Avantajlar
✔ Yasal zorunlulukları karşılar.
İSG mevzuatına uygunluk sağlar.
✔ Meslek hastalıklarının önüne geçer.
Astım, işitme kaybı, kimyasal maruziyet gibi riskleri azaltır.
✔ Çalışan performansını ve verimliliğini artırır.
Uygun ortam koşulları iş kalitesini yükseltir.
✔ Denetimlerde işletmeyi korur.
Çalışma Bakanlığı denetimlerinde eksiksiz geçiş sağlar.
✔ İşveren–çalışan ilişkilerini güçlendirir.
Güvenli ortam sağlayan işletmeler tercih edilir ve itibar kazanır.
6. Isparta’da Ortam Ölçümü Yaptırması Zorunlu Olan İşletmeler
- Mermer ocakları ve taş işletmeleri
- Mobilya ve marangoz atölyeleri
- Metal, tekstil ve plastik imalatı
- Tarım ve gıda üretim tesisleri
- Soğuk hava depoları
- Hastaneler ve sağlık kuruluşları
- Eğitim kurumları
- Ofisler ve kamu binaları
- Akaryakıt istasyonları
- Atölyeler ve tamirhaneler
Kısacası çalışanı olan tüm işletmeler ortam ölçümünü yaptırmak zorundadır.
Sonuç
Isparta ve ilçelerinde ortam ölçümü; çalışan sağlığı ve güvenliği, çevresel risklerin azaltılması, yasal uyumluluk ve işletme verimliliği açısından büyük önem taşımaktadır. Tarım, mermer sanayi, üniversite bölgeleri ve turizm işletmelerinin yoğun olduğu Isparta’da düzenli ortam ölçümü yapılması hem sağlıklı çalışma koşulları sağlar hem de işletmelerin kurumsal itibarını güçlendirir.
