Karabük, Türkiye’nin ağır sanayi merkezlerinden biridir. Demir-çelik sektörü, metal işleme, makine imalatı, enerji ve tekstil gibi geniş bir endüstriyel yapıya sahip olan şehirde periyodik kontrol hizmetleri hem yasal bir zorunluluk hem de işletme güvenliği açısından vazgeçilmezdir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’na göre Karabük ve ilçelerinde faaliyet gösteren tüm işyerleri; kullandıkları makine, ekipman, tesisat ve kaldırma araçlarını düzenli olarak kontrol ettirmek zorundadır. Yapılmayan kontroller ciddi iş kazaları, üretim duruşları ve idari para cezalarıyla sonuçlanabilir.

Bu makalede Karabük’te periyodik kontrolün önemi, ilçe ilçe ihtiyaçlar, kontrol türleri, yönetmelik gereklilikleri ve işletmelere sağladığı faydalar detaylı biçimde ele alınmaktadır.

Periyodik Kontrol Nedir?

Periyodik kontrol, işletmelerde kullanılan ekipmanların belirli periyotlarla uzman mühendisler tarafından kontrol edilip uygunluk durumunun değerlendirilmesidir.

Bu işlemlerin temel amacı:
✔ İş kazalarını önlemek
✔ Arızaları erkenden tespit etmek
✔ Kesintisiz üretim sağlamak
✔ Yasal zorunlulukları yerine getirmek

Karabük’te Periyodik Kontrolün Önemi

1. Ağır Sanayinin Yoğunluğu

Karabük Demir ve Çelik Fabrikaları (KARDEMİR) başta olmak üzere pek çok imalat ve metal işleme tesisi şehirde bulunmaktadır. Bu tesislerde kaldırma ekipmanı, basınçlı kaplar ve makine emniyeti kontrolleri büyük önem taşır.

2. Güvenlik Risklerinin Önlenmesi

Sanayi makineleri ve yüksek sıcaklık/çok basınç altında çalışan tesisatlar düzenli kontrol edilmediğinde ciddi tehlikeler oluşturabilir.

3. Yasal Zorunluluk

İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği’ne göre her ekipman yılda en az bir kez kontrol edilmelidir.

4. Üretim Kaybının Önüne Geçmek

Arıza kaynaklı duruşların çoğu, zamanında yapılmayan kontrollerden kaynaklanır. Düzenli bakım, üretim sürekliliğini korur.

Karabük’te Yapılan Başlıca Periyodik Kontrol Türleri

1. Elektrik Tesisatı ve Topraklama Ölçümü

• Topraklama ölçümü
• Paratoner kontrolü
• Elektrik pano muayenesi
• Kaçak akım rölesi testi

2. Basınçlı Kap ve Tesisat Kontrolleri

• Kompresör
• Hava tankı
• Buhar kazanı
• Boyler
• Genleşme tankı
• Hidrofor
• Otoklav

3. Kaldırma ve İletme Ekipmanları Kontrolleri

• Vinç
• Forklift
• Caraskal
• Halat ve zincir kontrolleri
• Yürüyen merdiven asansör sistemi

4. Makine Emniyet Kontrolleri

• Metal işleme makineleri
• CNC tezgahları
• Hidrolik presler
• Kesim makineleri
• Endüstriyel üretim hatları

5. Ortam Ölçümleri

• Gürültü seviyesi
• Toz ölçümü
• Aydınlatma
• Termal konfor ölçümleri

İlçe İlçe Karabük’te Periyodik Kontrol İhtiyaçları

Karabük’ün tüm ilçelerinde periyodik kontrol ihtiyacı sektörel farklılıklar göstermektedir:

Merkez İlçe

Şehirdeki en büyük sanayi bölgeleri buradadır. Demir-çelik üretimi, metal işleme ve makine fabrikalarında:

• Kaldırma ekipmanları
• Basınçlı kaplar
• Elektrik tesisatı
• Makine emniyeti
  kontrolleri yoğun olarak yapılmaktadır.

Safranbolu

Turizm ve hizmet işletmelerinin yoğunluğu nedeniyle:

• Elektrik tesisatı
• Topraklama
• Havalandırma tesisatı
• Ortam ölçümleri
  önem taşımaktadır.

Karabük Organize Sanayi Bölgesi (OSB)

Bölgedeki imalat ve metal sektörünün tamamında yılda en az bir kez:

• Vinç
• Forklift
• Kompresör
• Paratoner
  kontrolleri zorunludur.

Eskipazar

Maden, metal işleme ve taş işçiliği sektörlerinde:

• Basınçlı kap
• Makine emniyeti
  kontrolleri ön plandadır.

Yenice

Ormancılık, kereste fabrikaları ve küçük sanayi işletmelerinin yoğun olduğu ilçede:

• Kaldırma ekipmanı kontrolleri
• Elektrik tesisatı denetimleri
  talep edilmektedir.

Ovacık

Tarım ve küçük ölçekli üretim işletmelerinde temel ekipman ve elektrik tesisatı kontrolleri yapılır.

Eflani

Atölye tipi iş yerlerinde makine ve elektrik kontrolleri önemlidir.

Karabük’te Periyodik Kontrol Standartları

Tüm periyodik kontrol işlemleri aşağıdaki standartlara uygun şekilde gerçekleştirilmelidir:

• İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği
• TS EN 60204-1 – Makine Emniyeti
• TS EN 60079 – Patlayıcı Ortamlar
• Elektrik Tesisleri Yönetmelikleri
• TS EN ISO 12100 – Risk Değerlendirme

Yetkili ve mühendislik yeterliliğine sahip kurumlar tarafından yapılmayan kontroller geçerli sayılmaz.

Periyodik Kontrollerin İşletmelere Sağladığı Avantajlar

✔ İş kazası riskini azaltır
✔ Yasal cezaların önüne geçer
✔ Üretim verimliliğini artırır
✔ Ekipman arızalarını önceden tespit eder
✔ Enerji ve bakım maliyetlerini düşürür
✔ Denetimlerde işletmeye prestij kazandırır

Sonuç

Karabük ve ilçelerinde periyodik kontrol hizmetleri, ağır sanayi ve üretim yoğunluğu nedeniyle işletmelerin olmazsa olmazıdır. Düzenli kontrol yaptırmak; güvenli çalışma ortamı sağlar, denetimlerde işletmenin yasal uygunluğunu artırır ve üretim sürekliliğini garanti altına alır. Sanayi bölgeleri, fabrikalar, makineler ve tesisatlar düşünüldüğünde Karabük’te periyodik kontrol hizmeti almamak işletmeler için ciddi risk oluşturur.

Doğru mühendislik firması ile yapılan periyodik kontroller, işletmenin bugünü ve geleceği için en önemli yatırımdır.